Μπορεί ένας άνθρωπος που ζει, εργάζεται και έχει δημιουργήσει τη ζωή του στην Ελλάδα επί δεκαετίες να αποκλειστεί από την ελληνική ιθαγένεια επειδή βρέθηκε χωρίς εισόδημα για ένα διάστημα κατά την περίοδο της πανδημίας;
Το Συμβούλιο της Επικρατείας απάντησε ομόφωνα: ΟΧΙ.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκανε δεκτές τις εφέσεις δύο μεταναστριών από την Αλβανία και την Τουρκία, των οποίων οι αιτήσεις πολιτογράφησης είχαν απορριφθεί βάσει των αλλαγών που επέβαλε την περίοδο 2020-2021, ο τότε Υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης. Οι θετικές αποφάσεις ανατρέπουν προηγούμενες – προβληματικές αλλά όχι ομόφωνες αποφάσεις των Διοικητικών Εφετείων, που έκριναν ότι βασικές συνταγματικές αρχές δεν ισχύουν στο πεδίο της απονομής ιθαγένειας. Aποτελούν επομένως μια πολύ μεγάλη νίκη, με τη σφραγίδα του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, για τα πολιτικά δικαιώματα, το κράτος δικαίου και την ίδια τη δημοκρατική φυσιογνωμία της ελληνικής κοινωνίας.
Η προτεινόμενη ρύθμιση στον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, απαξιώνει την ελληνική ιθαγένεια, παραβιάζει το Σύνταγμα και θέτει σε κίνδυνο θεμελιώδη δικαιώματα
Κάποτε η κτήση της ελληνικής ιθαγένειας βρισκόταν κυριολεκτικά έξω από το πλέγμα αρχών του κράτους δικαίου: κανένα κριτήριο, καμιά προθεσμία, καμιά αιτιολογία. Μόλις από το 2010, παρά τα δικαστικά εμπόδια και την πολιτική διστακτικότητα, έσπασε η ντροπιαστική αυτή «εθνική παράδοση».
Στα προβλεπόμενα κριτήρια, όπως η γνώση της γλώσσας και του πολιτισμού ή η ομαλή ένταξη στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας, το 2020 ο νομοθέτης έκρινε σκόπιμο να προσθέσει ελάχιστα όρια εισοδήματος, εξουσιοδοτώντας τον Υπουργό για τον προσδιορισμό τους.
Έπειτα από δύο χρόνια έρευνας, καταγραφής και ουσιαστικών παρεμβάσεων στη διαδικασία απόδοσης ιθαγένειας στη χώρα μας, το έργο Η Ιθαγένεια στην πράξη ολοκληρώνεται με μία εκδήλωση παρουσίασης των δράσεων και των αποτελεσμάτων του.
Στην εκδήλωση θα δοθεί πρώτα από όλα ο λόγος σε ανθρώπους που έχουν έρθει αντιμέτωποι με τα εμπόδια του συστήματος πολιτογράφησης και κτήσης ιθαγένειας, καθώς κάθε δράση του έργου είχε αυτόν ακριβώς το στόχο: τη βελτίωση των διοικητικών πρακτικών που διαχρονικά ταλαιπωρούν και αφήνουν σε αβεβαιότητα καθεστώτος χιλιάδες ανθρώπους που έχουν γεννηθεί στη χώρα ή ζουν σε αυτήν για δεκαετίες.
Έπειτα από δύο χρόνια διαρκούς έρευνας, καταγραφής και ουσιαστικών παρεμβάσεων στη διαδικασία απόδοσης ιθαγένειας στη χώρα μας, δημοσιεύουμε την Τελική Έκθεση. Το κείμενο Η Ιθαγένεια στην Πράξη – Έκθεση Προτάσεων επιχειρεί να συγκεντρώσει την εμπειρία παρακολούθησης του νέου συστήματος πολιτογράφησης συνολικά και να συνθέσει τα συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από τις επιμέρους δράσεις του έργου κατά τη διάρκεια των δύο ετών.
Η Ιφιγένεια Καμτσίδου, Αναπληρώτρια καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Α.Π.Θ. και μέλος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, συνέταξε γνωμοδοτικό σημείωμα προς το Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης το οποίο και δημοσιεύουμε. Σκοπός της γνωμοδότησης είναι η υποστήριξη της αίτησης ακύρωσης υποψηφίου προς πολιτογράφηση, η αίτηση του οποίου απορρίφθηκε λόγω αδυναμίας τεκμηρίωσης των ετήσιων εισοδηματικών κριτηρίων.
Το έργο «Η Ιθαγένεια στην πράξη» απαντά για πρώτη φορά στην ανάγκη αποτίμησης της διοικητικής διαδικασίας απόδοσης της ιθαγένειας στην Ελλάδα, για να συνεισφέρει στην ίση πρόσβαση στο δικαίωμα αυτό. Το έργο επιχειρεί να αναζητήσει και να προτείνει τρόπους και λύσεις ώστε να βελτιώσει η δημόσια διοίκηση αυτή τη διαδικασία. Παράλληλα επιδιώκεται η ενημέρωση του κοινού σχετικά με το σημαντικό θέμα της ουσιαστικής πρόσβασης στην ιδιότητα του πολίτη. Υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Active citizens fund, με φορέα υλοποίησης το Generation 2.0 for Rights, Equality & Diversity και εταίρο την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
Ένα σημαντικό στάδιο της πολιτογράφησης, της διαδικασίας δηλαδή απόδοσης ελληνικής ιθαγένειας σε ενήλικες αλλοδαπούς, είναι η εξέταση των ουσιαστικών προϋποθέσεων που αφορά στη διαπίστωση της κοινωνικής και οικονομικής ένταξης στη χώρα.
Το κείμενο Ουσιαστικές Προϋποθέσεις Πολιτογράφησης: Συστάσεις επί της ουσίας, επιχειρεί την κριτική αποτίμηση της διαδικασίας διακρίβωσης των ουσιαστικών προϋποθέσεων πολιτογράφησης, δηλαδή: α) τις εξετάσεις για το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για την Πολιτογράφηση (ΠΕΓΠ) και β) τα οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια.
Έχοντας μελετήσει σε βάθος το νέο καθεστώς πολιτογράφησης, εντοπίσαμε αστοχίες και αδικίες και προχωρήσαμε σε μία σειρά από συστάσεις προς την κατεύθυνση μιας «αντικειμενικής, καθολικής και αδιάβλητης» διαδικασίας, που ήταν και ο στόχος του υπουργείου Εσωτερικών με τις τελευταίες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις.
Η ιστοσελίδα του έργου Ιθαγένεια στην Πράξη είναι πλέον online! Εκεί είναι συγκεντρωμένο όλο το υλικό που έχει παραχθεί έως τώρα στο πλαίσιο του έργου, καθώς και χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την ιθαγένεια στην Ελλάδα. Μέσα από αυτήν, θέλουμε να ενισχύσουμε την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού σε σχέση με την πρόσβαση στην ιθαγένεια και να προωθήσουμε τις προτάσεις μας για τη βελτίωση των σχετικών διαδικασιών.
Προκειμένου να κάνουμε ακόμα καλύτερη την εμπειρία σας στο site μας και για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία της ιστοσελίδας μας χρησιμοποιούμε cookies. Η χρήση των μη απαραίτητων cookies είναι εξ ορισμού απενεργοποιημένη. Για να μάθετε περισσότερα για τη χρήση των cookies, μπορείτε να επιλέξετε το πεδίο "Ρυθμίσεις Cookies".
Ο παρών διαδικτυακός τόπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας κατά την περιήγηση. Από αυτά, τα cookies που κατηγοριοποιούνται ως απαραίτητα αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας, καθώς είναι απαραίτητα για τη λειτουργία βασικών λειτουργιών του ιστότοπου. Χρησιμοποιούμε επίσης cookies τρίτων που μας βοηθούν να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε πώς χρησιμοποιείτε αυτόν τον ιστότοπο. Αυτά τα cookies θα αποθηκευτούν στο πρόγραμμα περιήγησής σας μόνο με τη συγκατάθεσή σας. Έχετε επίσης την επιλογή να εξαιρεθείτε από αυτά τα cookies. Ωστόσο, η εξαίρεση από ορισμένα από αυτά τα cookies μπορεί να επηρεάσει την εμπειρία της περιήγησής σας.
Τα απολύτως απαραίτητα cookies είναι ουσιαστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία του ιστότοπου. Σας επιτρέπουν να κάνετε περιήγηση και να χρησιμοποιήσετε σας λειτουργίες του. Ενεργοποιούνται αυτόματα κατά την επίσκεψή σας στον ιστότοπο.
Τα cookies που μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα απαραίτητα για τη λειτουργία του ιστότοπου και χρησιμοποιούνται ειδικά για τη συλλογή προσωπικών δεδομένων χρήστη μέσω αναλυτικών στοιχείων, διαφημίσεων, άλλων ενσωματωμένων περιεχομένων ονομάζονται μη απαραίτητα cookies. Είναι υποχρεωτικό να εξασφαλιστεί η συναίνεση του χρήστη πριν από την εκτέλεση αυτών των cookies στον ιστότοπό σας.