Ταυτότητα – Ιστορία

Ιστορικό

Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ) είναι σωματείο με πολυετή δράση στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η πρώτη προσπάθεια να ιδρυθεί έγινε το 1918 από τους Γ. Καφαντάρη, Αλ. Δελμούζο, Γ. Πετσόπουλο, κ.άλ. Η Ένωση ιδρύθηκε αρχικά το 1936, με πρόεδρο τον Αλέξανδρο Σβώλο και διαλύθηκε από την δικτατορία της 4ης Αυγούστου. Επανιδρύθηκε το 1953. Στο προεδρείο, εκτός του Αλέξανδρου Σβώλου, στρατεύτηκαν προσωπικότητες, όπως οι Ηλίας Τσιριμώκος, Στρατής Σωμερίτης, Αγνή Ρουσοπούλου, Δημήτρης Καλλιτσουνάκης, Θάλεια Κολυβά.

Η δικτατορία του 1967 διέλυσε την Ένωση. Ο Φαίδων Βεγλερής ήταν από τους βασικούς μάρτυρες εναντίον της ελληνικής κυβέρνησης στην περίφημη «ελληνική υπόθεση» στο Συμβούλιο της Ευρώπης που δημιούργησε ένα μοναδικό προηγούμενο: με εξαίρεση την Ελλάδα των συνταγματαρχών, κανένα άλλο κράτος δεν έχει αποβληθεί από το Συμβούλιο της Ευρώπης εξαιτίας συστηματικών παραβιάσεων δικαιωμάτων. Η Ένωση ήταν ενεργή ιδιαίτερα στο Παρίσι κατά την περίοδο αυτή και ανασυγκροτήθηκε στην Ελλάδα στο τέλος του 1974. Σύμφωνα με το καταστατικό της, «δραστηριοποιείται στο χώρο της διάδοσης, υπεράσπισης και ανάπτυξης των αρχών που αναγνωρίζουν στους ανθρώπους, ενταγμένους σε κοινωνικούς σχηματισμούς, δικαιώματα και ελευθερίες». 

Για μια εκτενή αναφορά στην ιστορία της Ένωσης, δείτε το άρθρο του Δρ. Μιχάλη Μωραϊτίδη “Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (1918-2013)

Μεταδικτατορικά, μέχρι σήμερα, δραστηριοποιήθηκαν στο Διοικητικό της Συμβούλιο, μεταξύ πολλών άλλων, οι Φαίδων Βεγλερής, Αριστόβουλος Μάνεσης, Γιάννης Σουριαδάκις, Νίκος Φραγγάκης, Νίκος Αλιβιζάτος, Χρύσα Χατζή, Γιάννης Κτιστάκις, Γιάννης Ιωαννίδης, Μιχάλης Τσαπόγας, Κλειώ Παπαπαντολέων, Κωστής Παπαϊωάννου, Δημήτρης Σαραφιανός, Νίκος Παρασκευόπουλος, Δημήτρης Χριστόπουλος, Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης.

Η θεωρητική επεξεργασία των σύγχρονων δεδομένων και της κατάστασης των δικαιωμάτων σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο, η πρόληψη των παραβιάσεων μαζί με την καθημερινή επαγρύπνηση και παρέμβαση για την προστασία των θυμάτων, αποτελούν τα κατεξοχήν εργαλεία που μπορεί να διαθέσει ο μη κυβερνητικός χώρος, ως συμβολή στον περιορισμό των παραβιάσεων των δικαιωμάτων των ανθρώπων.

Τα μέσα με τα οποία εκπληρώνονται οι σκοποί της Ένωσης είναι η μελέτη των προβλημάτων των πολιτών, σε ατομικό ή/και συλλογικό επίπεδο, η υποβολή προτάσεων για την επίλυσή τους, η παροχή νομικής αρωγής, η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και η εμβάθυνση του δημοσίου διαλόγου γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα, μέσω της διοργάνωσης διαλέξεων, συνεδρίων, δημοσιεύσεων και λοιπών εκδηλώσεων που κρίνονται ανά περίπτωση πρόσφορες. Για την βέλτιστη εκπλήρωση των σκοπών της η Ένωση επιδιώκει την συνεργασία με άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στον χώρο των δικαιωμάτων (οργανώσεις δικαιωμάτων, Συνήγορος του Πολίτη, Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, αλλά και διεθνείς οργανισμοί, βλ. το Συμβούλιο της Ευρώπης, και τα Ηνωμένα Έθνη). 

Στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί, από το 2008, η Ομάδα Θεσσαλονίκης της Ένωσης, η οποία είχε ιστορική δράση το 1964-1967 και δραστηριοποιείται σε θέματα δικαιωμάτων στη Β. Ελλάδα. Το 2015 συστάθηκε και η Ομάδα Κρήτης.

Πεδίο δράσης

Η ΕλΕΔΑ ιδρύθηκε και αναπτύχθηκε σε ένα περιβάλλον συρρικνωμένης δημοκρατίας, στο οποίο ο αγώνας για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν πολιτικά  επικίνδυνος, αλλά με σαφήνεια οριοθετημένος σε ό,τι αφορά τους στόχους του. Η μετά το 1974 συγκυρία στην Ελλάδα έχει δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον, πιο ακίνδυνο σχετικά με τα προβλήματα που επιφυλάσσει στους υπερασπιστές των δικαιωμάτων, αλλά εξαιρετικά πιο πολύπλοκο σε ό,τι αφορά την κατανόηση, την πρόληψη και την καταστολή των νέων μορφών παραβιάσεων που προκύπτουν από τα σύνθετα δεδομένα του καιρού μας.

Στους τομείς παρέμβασής μας περιλαμβάνονται:

  • Η μετανάστευση και το άσυλο στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Τα δικαιώματα των μειονοτήτων.
  • Η αδυναμία τήρησης των εγγυήσεων της ποινικής δικονομίας ιδίως σε ό,τι αφορά κυρίως τις ομάδες «υψηλού κινδύνου» δυνητικών παραβιάσεων, όπως κρατούμενοι, αλλοδαποί, κτλ.
  • Οι σχέσεις Κράτους-εκκλησίας και η κατάσταση της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα.
  • Η αναμόρφωση του δικαίου της ιθαγένειας και ο εξορθολογισμός των μηχανισμών απόδοσης.
  • Η ρατσιστική βία και η ρητορική μίσους.
  • Η ελευθερία της έκφρασης.
  • Ζητήματα αστυνομικής αυθαιρεσίας.
  • Δικαιοσύνη και σωφρονιστικό σύστημα.

Οι πιο πρόσφατες εκλογές για την ανάδειξη του νέου διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου πραγματοποιήθηκαν στις 16 Απριλίου 2020. 

Η σύνθεση του ΔΣ, που συγκροτήθηκε σε σώμα στη συνεδρίαση της 20ης Απριλίου 2021 έχει ως εξής:

Πρόεδρος Γιάννης Φ. Ιωαννίδης

Α’ αντιπρόεδρος Ανδρέας Τάκης

Β’ αντιπρόεδρος  Έλενα Μάρκου

Γεν. Γραμματέας Φωτεινή Κοκκινάκη

Ταμίας Λευτέρης Παπαγιαννάκης

Αναπληρώτρια γραμματέας Α’ Ειρήνη Βλάχου

Αναπληρώτρια γραμματέας Β’ Κατερίνα Πουρναρά

Τακτικά Μέλη

Χρήστος Ηλιάδης

Γιάννης Τασόπουλος

Αναπληρωματικά Μέλη

Πία Κοίλια

Κυριάκος Αγγελάκος

Αλέξανδρος Σακελλαρίου

Υπεύθυνες Γραφείου

Γεωργία Σπυροπούλου: Επιστημονική Συνεργάτης-Υπεύθυνη Συνηγορίας 

Συμμετοχή σε εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα και δίκτυα

  • Μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Fédération Internationale des Droits de l’Homme – FIDH)
  • Μέλος της  Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Υπεράσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων / Association Européenne des Droits de l’Homme / European Association for the Defense of Human Rights (AEDH), στης οποίας το διοικητικό συμβούλιο εκπροσωπείται η Ένωση (Φ. Μίτλεττον)
  • Συμμετοχή στην Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Γιάννης Ιωαννίδης, Κατερίνα Πουρναρά)
  • Συμμετοχή στο Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων (Αγγελική Σεραφείμ, Χρήστος Ηλιάδης)
  • Συμμετοχή στο Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Θεσσαλονίκης (Κωστής Τσιτσελίκης)
  • Συμμετοχή στο Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας που συντονίζεται από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Γεωργία Σπυροπούλου)
  • Συμμετοχή στις εργασίες της επιτροπής “Πρόσβαση και Δικαιώματα” (Access & Legal Rights Committee) στο πλαίσιο Κέντρου Συντονισμού του Δήμου Αθηναίων για θέματα Μεταναστών και Προσφύγων (Athens Coordination Centre for Migrant and Refugee issues – ACCMR) (Χρήστος Ηλιάδης, Γεωργία Σπυροπούλου)
  • Μέλος του Δικτύου οργανώσεων Select Respect που δραστηριοποιούνται στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την καταπολέμηση των διακρίσεων και του ρατσισμού. 

Προγράμματα – δράσεις

  • Συνεργασία με τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (European Union Agency on Fundamental Rights – FRA) 

Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου σε συνεργασία το Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου και το Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης Αντιγόνη έχουν επιλεγεί  από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ως εθνικό σημείο επαφής για την Ελλάδα με σκοπό τη συλλογή στοιχείων και  πληροφοριών σε  θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων.

  • Παρατηρητήριο της δίκης της Χρυσής Αυγής (GoldenDawnWatch.org)

Η πρωτοβουλία Golden Dawn Watch, μέσω διαπιστευμένων συνεργατών της,  παρακολουθεί κάθε μέρα τη δικαστική διαδικασία μέσα από την αίθουσα διεξαγωγής της δίκης, από την αρχή ως το τέλος της. Βασικός κορμός της δουλειάς είναι η συνεχής παρακολούθηση και η ενημέρωση για την πορείας της δίκης.

  • Παρατηρητήριο για τη Νομική Βοήθεια

Το έργο «Παρατηρητήριο για τη Νομική Βοήθεια» στοχεύει στην προώθηση του θεσμού της νομικής βοήθειας στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στη συλλογή ερευνητικών στοιχείων που αφορούν την πρακτική εφαρμογή του. Στόχος του έργου είναι η καταγραφή των προβλημάτων και η ανάδειξη καλών παραδειγμάτων, η διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς και η άσκηση συνηγορίας μέσω της διατύπωσης προτάσεων βελτίωσης. Το έργο υλοποιείται  στο πλαίσιο του προγράμματος Active Citizens Fund.

  • SOpHiSM

Το πρόγραμμα SOpHiSM επιχειρεί να συμβάλει ενεργά στην αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο, χρησιμοποιώντας τα υπάρχοντα διεθνή πρότυπα και εργαλεία, καθώς και τις απόψεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων (νέων δημοσιογράφων, φοιτητών δημοσιογραφίας, πολιτών δημοσιογράφων και ΜΚΟ).                                                                                                                     

 Άλλες δράσεις της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου περιλαμβάνουν τη ραδιοφωνική εκπομπή “Δικαιώματα στα FM” κάθε Κυριακή στις 20:00 από τη συχνότητα του Αθήνα 9,84 FM και τη ραδιοφωνική εκπομπή  “Εν Δικαίω” κάθε Παρασκευή στις 19:00 από τη συχνότητα της ΕΡΤ3 102FM.

Παλαιότερα προγράμματα και Συνεργασίες

  • Υλοποίηση του χρηματοδοτούμενου έργου νομικής υποστήριξης σε αιτούντες άσυλο με ζητήματα ευαλωτότητας την περίοδο 2018-2019 “Support Refugees Rights“.
  • Υλοποίηση του χρηματοδοτούμενου έργου Παροχής Νομικών και άλλων Βασικών Πληροφοριών σε Πρόσφυγες (Provision of legal and other essential information to refugees,  σε Βόρεια Ελλάδα και Αττική.
  • Εταίρος του χρηματοδοτούμενου προγράμματος REACT (Refugee, Assistance, Collaboration, Thessaloniki), το αφορά στην παροχή νομικής συμβουλής σε πρόσφυγες που διαμένουν σε δομές φιλοξενίας του Δήμου Θεσσαλονίκης, Νεάπολης-Συκεών και Καλαμαριάς. Συνεργασία με Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Δήμο Θεσσαλονίκης, ΑΡΣΙΣ, Praksis, ΕΣΠ, ΧΑΝΘ,  [χρηματοδότηση UNHCR].
  • Εταίρος του προγράμματος CONTACT (Creating an Online Network, monitoring Team and phone App to Counter hate Crime Tactics).
  • Εταίρος του προγράμματος “Stop Mare Mortum”: Παροχή εξατομικευμένης νομικής συμβουλευτικής και νομικής βοήθειας σε αιτούντες άσυλο ευρισκόμενους εντός και εκτός δομών φιλοξενίας στην Ελλάδα, οι περισσότεροι εκ των οποίων είχαν  υποβάλει αιτήματα μετεγκατάστασης ή/και οικογενειακής επανένωσης σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • Συμμετοχή στο ερευνητικό έργο Υποστήριξη των Εκπαιδευτικών στην Αντιμετώπιση των Κοινωνικών Ανισοτήτων   (Teacher suppΟrt Confronting Social INequalities – TOCSIN), το οποίο αφορούσε στη μελέτη των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης στο σχολείο. Συνεργασία με: Παν. Αθηνών, Παν. Θεσσαλίας και Παν. Δυτ. Μακεδονίας [χρηματοδότηση EEΟX]
  • Συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες για ανάληψη πιλοτικών δικαστικών υποθέσεων (strategic litigation) αιτούντων άσυλο και θυμάτων ρατσιστικής βίας.
  • Κατάθεση προσφυγών ενώπιον του ΕΔΔΑ σε υποθέσεις με κρίσιμο ενδιαφέρον (βλ. υπόθεση ναυαγίου στο Φαρμακονήσι σε συνεργασία με ΕΣΠ, Ομάδα για Δικ. Προσφ. Μεταναστών, κ.άλ.).
  • Συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες για την έκδοση της Επετηρίδας Δικαίου Αλλοδαπών και Προσφύγων για τα έτη 2011-2015.Εθνικός εταίρος (associate national partner) του ευρωπαϊκού δικτύου Migrant Integration Policy Index (II & III) το οποίο συντονίζεται από τo Migration Policy Group (MPG) και το British Council. Η δεύτερη έκδοση του MIPEX πραγματοποιήθηκε το 2007 και η τρίτη έκδοση το 2011 MIPEX  (http://old.mipex.eu/partners#2)
  • Υλοποίηση προγράμματος RAXEN από το 2007. Οι εκθέσεις του υποβάλλονται στον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Fundamental Rights Agency-FRA) και προμηθεύουν στοιχεία για την συγκριτική ανάλυση αυτών των φαινομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου υπήρξε συντονιστής – Εθνικό Σημείο επαφής στο πλαίσιο εταιρικού σχήματος με την ΚΕΜΟ για την περίοδο 2007 – 2010. Η ΕλΕΔΑ  και το ΚΕΜΟ συνεργάστηκαν με τον Συνήγορο του Πολίτη και το Ελληνικό Φόρουμ μεταναστών. Το έργο του RAXEN NFP ήταν η συλλογή και παροχή αξιόπιστων και συγκριτικών στοιχείων και πληροφοριών σε εθνικό επίπεδο για τα φαινόμενα ρατσισμού, ξενοφοβίας καθώς και  αντισημιτισμού και ισλαμοφοβίας και η υλοποίηση σχετικών αναφορών προς τον  Ευρωπαϊκό Οργανισμό θεμελιωδών δικαιωμάτων.
  • Μέλος της πρωτοβουλίας ΝAZI FREE THESSALONIKI ASSEMBLY (NAFTHA) – Σύμπραξη για τη νομική δράση κατά πρακτικών ρατσιστικού μίσους και βίας στη Θεσσαλονίκη (2013).
  • Εταίρος του προγράμματος “Νομικές, Υποστηρικτικές και Συνοδευτικές υπηρεσίες σε Θύματα εγκλημάτων μίσους”.
  • Εταίρος του προγράμματος “Πλατφόρμα Δράσης για τα Δικαιώματα στην ψυχική υγεία”.
  • Συμμετοχή στο Δίκτυο «Χάρτα της Ειδομένης», η οποία αποτελεί  αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας που ανέλαβε η Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ) για την κατάρτιση ενός Κώδικα Αντιρατσιστικής Δεοντολογίας των Ελλήνων Δημοσιογράφων. Στους εταίρους της πρωτοβουλίας μέχρι σήμερα περιλαμβάνονται: η  Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, το Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ, το Εργαστήριο για την Ειρηνευτική Δημοσιογραφία του ΑΠΘ, ανεξάρτητες προσωπικότητες, δημοσιογράφοι περιφερειακών ΜΜΕ.

 

 

Μέλος

Newsletter