Η αναστολή του ασύλου παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο

Η τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται τρίμηνη αναστολή της πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου για πρόσωπα που εισέρχονται στην ελληνική επικράτεια από τη Βόρεια Αφρική με πλωτά μέσα, συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ως επιχείρημα για την προτεινομένη αναστολή αυτών των δικαιωμάτων, προβάλλεται η κατάσταση ανάγκης λόγω αυξημένων αφίξεων. Όμως, αυτό το επιχείρημα – αν θέλουμε να μιλήσουμε νομικά και όχι προπαγανδιστικά δεν δύναται σε καμία περίπτωση, να θεμελιώσει – κατά το εφαρμοστέο εθνικό, γνωσιακό και διεθνές δίκαιο – την αναστολή ή την ουσιώδη περιστολή της άσκησης θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Επιπλέον, η επίκληση του άρθρου 15 της ΕΣΔΑ ως αιτιολογικής βάσης της εν λόγω ρύθμισης στερείται οποιασδήποτε νομικής θεμελίωσης. Σύμφωνα με τη ρητή διατύπωση του άρθρου 15 παρ. 2, δεν επιτρέπεται παρέκκλιση από το άρθρο 3 της Σύμβασης, το οποίο κατοχυρώνει απολύτως την απαγόρευση βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, και στο οποίο η αρχή της μη επαναπροώθησης έχει κεντρική εφαρμογή· και αφετέρου διότι το δικαίωμα στο άσυλο δεν κατοχυρώνεται στην ΕΣΔΑ και άρα λανθασμένα το επικαλούνται, αλλά απορρέει από το διεθνές προσφυγικό δίκαιο και ιδίως από τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, καθώς και από το ενωσιακό κεκτημένο (άρθρο 18 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ). Δεν είναι πάντως η πρώτη φορά που η κυβέρνηση δείχνει ότι δεν έχει ιδέα από καλή νομοθέτηση και νομικά.

Η επίμαχη ρύθμιση, πέραν της πρόδηλης αντίθεσης με υπερνομοθετικής ισχύος διατάξεις, αντανακλά δομική ανεπάρκεια σχεδιασμού και διαχείρισης του συστήματος υποδοχής και ταυτοποίησης με αποτέλεσμα τη διαβίωση προσώπων – μεταξύ αυτών και ιδιαίτερα ευάλωτων – σε κατάφωρα ακατάλληλες συνθήκες, που αντιβαίνουν στις αρχές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της προσήκουσας μεταχείρισης. Επιπλέον, η χρησιμοποίηση ρητορικής περί “εισβολής” ή “απειλής” από επίσημους θεσμικούς φορείς, ενισχύει επικίνδυνα ξενοφοβικές αντιλήψεις και πρακτικές, ασύμβατες με τις αξίες του Κράτους Δικαίου, της αλληλεγγύης και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η Ελληνική Ένωση έχει κατ’ επανάληψη τονίσει ότι η οπισθοχώρηση του Κράτους Δικαίου στην Ελλάδα έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, ενώ το γεγονός ότι η απόφαση λήφθηκε μια μέρα μετά τη δημοσιοποίηση της Έκθεσης για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου στην ΕΕ έχει το δικό του ειδικό συμβολισμό.

 

Φωτογραφία: Μάριος Λώλος